داور بخش تئاتر عمارت در سومین جشنواره بینالمللی چندرسانهای میراثفرهنگی معتقد است که عدم توجه به میراثفرهنگیمان باعث شده است که زندگی را تجربه کنیم که در شأن مردم ایران نیست، به این دلیل که نتوانستیم تصویر گویا و شفاف و زلالی را از موقعیت میراثمان به دنیا ارائه کنیم. اگر میتوانستیم این کار را بکنیم باید در چاههای نفت را میبستیم و میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی پیشران توسعه میشد و مردم در رفاه زندگی میکردند.
شهرام گیلآبادی داور بخش تئاتر عمارت در سومین جشنواره بینالمللی چندرسانهای میراثفرهنگی درباره دلیل شکلگیری این جشنواره و اهدافش گفت: تصورم بر این است که جشنواره میراثفرهنگی برای تولید یک تصویر جامع از شکوه فرهنگ ایرانی به وجود آمده است. واقعیت این است که من یک اعتقادی دارم که اعتقاد هم صورت کارشناسی خودش را دارد. ما در کشوری زندگی میکنیم که بیش از یک میلیون بنای با ارزش تاریخی داریم، در کشوری زندگی میکنیم که میراث ناملموس رنگارنگی دارد و بسیاری از این میراث ناملموس بیبدیل و تکرارناپذیرند و فرهنگ جدی دیرپا و ریشهدار ایرانی اینها را تولید کردند. این میراث ناملموس باعث مودت و یاری و همگرایی میشود، باعث میشود که انسان امروز در جهان معاصر که انسان وادادهای است، از واگرایی خارجش کند و به سمت همگرایی بیاید.
وی ادامه داد: این فرهنگ اصیل و این موقعیت بیبدیل فقط برای ایران ایجاد شده است. چه در میراث طبیعی و چه در میراث ملموس و ناملموس ما کم کاریهای فراوانی داریم. عدم توجه به میراث فرهنگیمان باعث شده است که زندگی را تجربه کنیم که در شأن مردم ایران نیست. به این دلیل که نتوانستیم تصویر گویا و شفاف و زلالی را از موقعیت میراثمان به دنیا ارائه کنیم. اگر میتوانستیم این کار را بکنیم باید در چاههای نفت را میبستیم و میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی پیشران توسعه میشد و مردم در رفاه زندگی میکردند. جشنواره چند رسانه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برای این است که این تصویر شفاف گویا زلال و در عین حالی تصویر بیبدیلی که میتواند پیشاهنگ جهان امروز کشورمان باشد، بتواند به وجود بیاورد و بازآفرینی کند. این تصویر فقط یک تصویر کهنه و کهن از موقعیتها در ذهن جهانیان نباشد. تصویر به روز نو و جوال و رونده باشد. این جشنواره برای تولید این تصویر و شکوه فرهنگ ایرانی به وجود آمده است.
گیلآبادی درباره تاثیر این جشنواره گفت: چند گونه تاثیر برای این جشنواره تعریف شده است. گونه اول همگرایی بین تولیدکنندگان محتوا که خودشان تاثیر بپذیرند. گونه دوم تاثیر بر موقعیت علمی و جغرافیای درون کشور و تاثیر سوم که از تاثیر دوم میتواند الهام بگیرد و حرکت خودش را آغاز کند، چون وقتی همگرایی برای رسیدن به هدف در فضای ملی ما به وجود آمد، میتواند تاثیر بیبدیلی را موجوار بر حوزه بینالملل داشته باشد. پس این سه تاثیر روی چه چیزی میتواند تاثیر بگذارد؟ روی معیشت مردم، اقتصاد خانواده، اقتصاد بومی، اقتصاد ملی و اقتصاد بینالملل.
وی اظهار کرد: شما در نظر داشته باشید که اگر شش گردشگر وارد کشور ما شوند یک فرصت شغلی به وجود میآید. در نظر بگیرید یک استادکار از یکی از استانهای غربی یا جنوبی ما با یک کفش با یک گیوه وارد اروپا شود، میتواند از همین به اندازه پول پنج بشکه نفت درآمد داشته باشد. یک استادکار خیلی راحت ۴۰، ۵۰ گیوه در کیفش میگذارد و به اروپا میرود و اگر ۴۰ تا باشد معادل ۲۰۰ بشکه نفت را میفروشد و با یورو یا دلار وارد کشور میشود. هیچ منعی هم وجود ندارد، هیچ تحریمی هم نمیتواند جلوی هنرمند ما را بگیرد. ۴۰۰ گونه صنایعدستی ثبت شده در دنیا داریم. به گزارش وزارت میراثفرهنگی ۲۹۹ گونه را صنعتگران ما کار میکنند و خیلی از اوقات یک ساز ساز محلی در شرقیترین مرز ایران در بلوچستان در کارگاه خودش نشسته است و یک بنجو را میسازد، ولی بنجو سفر میکند، به کجا؟ هند، پاکستان، افغانستان و آنها عاشقانه این صدا را دوست دارند و عاشقانه دنبال این هستند که یه ساز بنجوی ایرانی داشته باشند ولی آن استاد ناشناخته است، آن ساز، آن کارگاه، آن فضا و آن اقتصاد ناشناخته است.
داور بخش تئاتر عمارت در سومین جشنواره بینالمللی چندرسانهای میراثفرهنگی گفت: یک فیلم مستند یا یک کار مجازی کوچک، میتواند تولید تصویر کند. یک ثبت ملی میتواند تولید اقتصاد کند و آن کارگاه میتواند از محاق خارج شود و در اقتصاد ملی نقش جدی خودش را بازی کند. به این چیزها باید توجه داشته باشیم. این جشنواره باید پیشران و پیشاهنگ حرکت تبلیغی، اطلاعرسانی، آگاهیبخشی، تبلیغ و در عین حال آیندهپژوهی برای میراثفرهنگی و گردشگری باشد و اولین کسانی که باید نسبت به این موقعیت که کشور و مردم درونش هستند توجیه شوند، مسئولین هستند که خودشان نسبت به این موقعیت فهم پیدا کنند.
وی اظهار کرد: شما ببینید مثلا مردم خرمآباد نسبت به ثبت جهانی دره فرهنگی خرمآباد توجیه میشوند و پای کار میآیند و رودخانهها را خودشان لایروبی میکنند. کنار شهرداری قرار میگیرند و مسیلهای مختلف را رایگان لایروبی میکنند. مشکل فاضلابی را که در مسیر رسیدن به یک غار تاریخی است و ۳۰ سال است مشکلش لاینحل است، به کمک مسئولین و در کنار مسئولین حل میکنند. مردم ما اگر نسبت به این موقعیت توجیه شوند، برایشان توصیف و تفسیر شود و موقعیت خودشان را در آن پیدا کنند، موقعیت اقتصادی و معیشت و انسدادهای متعددی که در زندگیشان در اشتغالزایی وجود دارد، کنار مسئولین میآیند.
گیلآبادی تاکید کرد: مسئولین باید برنامهریزی کنند و مطمئن باشید بسیاری از انسدادها و مشکلات و سدهایی که سر راه اقتصاد ملی کشور هست توسط مردم حل میشود. چون جامعهای که انحصار طلب و جامعه جهانی است و ایران را تحریم میکند روبهروی مردم ایران نمیتواند بایستد. دستگاههای متعدد را تحریم میکند. یک هنرمند مثلاً خوشنویس ما همین الان در سایت خودش ۴۰ کار میگذارد و به اروپا میرود. خود این شخص به من گفت بنا بود یک نمایشگاه داشته باشم اما تبدیل به ۴۰ نمایشگاه شد. هنر تحریمپذیر نیست. مردم تحریمپذیر نیستند. قدرت مردم قدرتی است که خداوند متعال جای جای مختلف به آن اشاره کرده است و دست خدا هم با این جماعت است.
وی در پاسخ به این پرسش که چه بخشهایی در این جشنواره نیاز به تقویت شدن دارد، گفت: برای جشنوارهای مثل جشنواره میراثفرهنگی باید آرزویمان این باشد که خود مردم آن را برگزار کنند و تبدیل به خروش مردمی شود. وقتی تبدیل به خروش مردمی شد، تبدیل به مردم شد، آن موقع است که به تمام اهداف خودش دست پیدا میکند. در جشنواره میراثفرهنگی باید مسئولین کم کم عقبنشینی کنند و مردم جایشان را بگیرند. یعنی روزی که بزرگان یک شهر به شکل خودیاخته درونگرا آمدند و جشنواره را به عهده گرفتند، برای اینکه پازل اقتصاد محلی خودشان و تصویر شهر خودشان را بخواهند نشان بدهند، آن زمان اوج موفقیت جشنواره است. آن زمان مسئولین باید در ردیفهای دهم یک سالن بنشینند و بزرگان یک شهر جلو بیایند و بگویند خودمان برگزار میکنیم. چون آن زمان است که به قدرت بیبدیل رسانه، تبلیغات، فضای مجازی، حوزه آگاهیبخشی و اطلاعرسانی مردم پی بردهاند.
گیلآبادی اظهار کرد: البته ما در قوانینمان هم داریم. وقتی اصل ۴۴ تعریف میکنیم یعنی بنای بر این داریم که در فضای بخش خصوصی برویم و آن را توانمند کنیم. تصورم بر این است که باید جشنواره میراثفرهنگی مثل تپش معنایی که در میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی وجود دارد، کم کم به سمت واگذاری به مردم برود و آن زمانی که مردم قدرتمند خودشان این جشنواره را برگزار کنند و نیازش را احساس کنند، اوج موفقیت یک چنین جشنوارهای است که دولت در کنار مردم برای برگزاری قرار بگیرد، نه اینکه برگزارکننده باشد و این جشنواره قصد مردمی شدن را دارد. این جشنواره میخواهد به سمت مردمی برگزار کردن برود.
این مدیر فرهنگی اذعان کرد: جشنواره دارد فرم خودش را پیدا میکند و به بلوغ خودش نزدیک میشود. این جشنواره خلاقیتهای متعددی دارد. جوانها در کنار کودکان و نوجوانان که میراثبانان هستند، پیشکسوتان و بزرگان هنر ایران همه دارند کنار هم قرار میگیرند که چه کاری را انجام بدهند؟ یک کار بیبدیل و خلاقی که مثل یک رودخانه خروشان اساساً مکث و ایست ندارد و این رودخانه خروشان امیدوارم به جایی برسد که بتواند تصویر جامعه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایران باشکوه را نشان دهد.
وی درباره جالشهای بینالمللی شدن این جشنواره گفت: چالشهای امروزه ایران چالشهای روشنی است که کشور با خلاقیتهای متعدد از این چالشها عبور کرده است. یکی از آنها تحریم است و دومی التهابی است که در خاورمیانه وجود دارد. التهابی که به هر حال با زورمداری در خاورمیانه سالیان سال درست کردهاند. اینها چالشهای متعددی هستند که وجود دارد و ایران هراسی که در تبلیغات جهانی وجود دارد. در عین حال کسانی که از بیرون وارد ایران میشوند، متوجه میشوند که یک آرامشی در این مرز و بوم وجود دارد که این آرامش برآمده از دلهای آرام مردم ایران است. این خودش بزرگترین تبلیغ است.
این هنرمند بیان کرد: تصورم بر این است که بزرگترین چالشها اینها هستند، اما از این چالشها عبور کردیم، چون فرهنگ و هنر یک شبکه بزرگ انسانی دارد. من در این شبکه جهانی بزرگ انسانی به عنوان یه آدم هنری و فرهنگی تعریف شدهام و هزاران ارتباط دارم. امروزه دولتها نیستند که تعیین کنندهاند، بلکه مردم و شبکههای تخصصی که تعیین کنندهاند. به این شبکه تخصصی که اینجا در شبکه جهانی و بزرگ انسانی فرهنگ و هنر دنیا تعریف شده است، خودش با ارتباطات خودش کمکم این محدودیتها و چالشها را رد خواهد کرد و ما به یقین موفق میشویم.
